<img height="1" width="1" style="display:none;" alt="" src="https://px.ads.linkedin.com/collect/?pid=9151474&amp;fmt=gif">
Skip to content

Pazarlama karması modellemesi, ya da marketing mix modeling.

Aynı yöntemin iki adı: satışların ne kadarının pazarlamadan geldiğini kanal kanal ölçer ve bütçe değişirse ne olacağını gösterir. Bu sayfa terimleri Türkçede kullanıldıkları haliyle açıklıyor, modelin nasıl çalıştığını, atribüsyon ve testlerle ilişkisini ve bir modeli çalışır hale getirmek için neler gerektiğini anlatıyor.

app.odins.ai / saturation curves

Response by spend level

Last 12 months
current spend spend response
Search Social TV

Terimler

Tek yöntem, birkaç ad.

Türkiye'de sektör çoğunlukla İngilizce adı kullanır: marketing mix modeling, kısaca MMM. Türkçe karşılığı olarak pazarlama karması modellemesi yerleşiyor. Medya ajansları ve araştırma şirketleri uzun süredir ekonometrik modellemeden de söz ediyor. Matematik aynı.

Ne anlama gelir
Kim kullanır
Marketing mix modeling (MMM)
Ne anlama gelirSatışların zaman içindeki istatistiksel modeli. Pazarlama, fiyat, dağıtım, mevsimsellik ve diğer etkenlerin her biri kendi ölçülmüş etkisini alır. Ad, tek tek kanalların değil pazarlama karmasının tamamının modellenmesinden gelir.
Kim kullanırUluslararası ad ve Türkiye'de de en yaygın olanı. Google ve Meta, sektör basını ve odins.ai'nin geri kalanı bu adı kullanır. Marketing mix modelling olarak da yazılır.
Pazarlama karması modellemesi
Ne anlama gelirAynı yöntemin Türkçe adı. Pazarlama karma modellemesi ve pazarlama karışımı modellemesi biçimleri de görülür.
Kim kullanırDanışmanlar, ajanslar ve Türkçe rehberler.
Ekonometrik modelleme, ekonometri
Ne anlama gelirModelin ait olduğu yöntem ailesi: zaman serileri üzerinde regresyon, bugün neredeyse her zaman Bayesçi.
Kim kullanırMedya ajansları, araştırma şirketleri ve üniversiteler. Aracın ne olduğunu söyler, ne işe yaradığını değil.
Media mix modeling (medya karması modellemesi)
Ne anlama gelirAynı yöntemin daha dar bakışı: yalnızca medya kanalları, fiyat, dağıtım ve pazarlama karmasının geri kalanı olmadan. Uygulamada iki ad birbirinin yerine kullanılır.
Kim kullanırMedya ajansları ve sektör basını. Kısaltma aynıdır: MMM.
Reklam etkinliği ölçümü
Ne anlama gelirDaha geniş çerçeve. Etkinlik, bilinirliği ve imajı da kapsar. Model, satışlarda görünen kısmı ölçer.
Kim kullanırReklamverenler, mecralar ve araştırma şirketleri.
Atribüsyon
Ne anlama gelirAynı şey değildir. Atribüsyon tek tek kullanıcıları tıklamalar ve ziyaretler üzerinden izler ve yalnızca dijital olarak izlenebileni görür. Pazarlama karması modeli, offline kanallar dahil tüm satışları görür.
Kim kullanırReklam platformları ve web analitiği araçları. Modelin tamamlayıcısıdır, alternatifi değil.

Kaynaklar: ceaksan.com (Pazarlama Karması Modellemesi), Digital Fashion Academy, Mindset (Pazarlama Karma Modellemesi), Zenit Dijital (Pazarlama Karışımı Modellemesi); Odins'in marketing mix modelling rehberi.

Ne değişti

Projeden sisteme.

Yöntem uzun süre proje olarak yürütüldü: bir model kuruldu, bir rapor teslim edildi, sonraki tur bir yıl sonra geldi. Yöntem ayakta kaldı. Biçim kalmadı. CDON, Nettbil, Hyre ve Megaflis gibi şirketler bugün pazarlama bütçelerini yıl boyu çalışan bir modelle yönetiyor.

  • Veri her gün akar ve platform raporlar, senaryolar ve tahminler için her an açıktır. Model her ay yeniden eğitilir, yani bir bütçe kararının değiştiği sıklıkta
  • Dijital kanallar doğrudan bağlanır. TV, radyo, açık hava ve basın için ayrı bir veri hattı vardır. Bu hattı siz ya da medya ajansınız besler, tek tek spotlara kadar
  • Bayesçi modeller her kanal hakkında zaten bilineni hesaba katar. Böylece model, verinin az olduğu yerde de kararlı kalır
  • Her öneri bir belirsizlik aralığıyla gelir. Verinin karar için yetmediği yerde yapılandırılmış bir test öneririz
  • Sonuçlar platformda ya da doğrudan Claude, ChatGPT veya Microsoft Copilot üzerinden okunur

Model nasıl çalışır

Altı yapı taşı, tek model.

Sözcükler kaynaktan kaynağa değişir. Her pazarlama karması modelinde bulunan öğeler ve bütçe için anlamları şunlardır.

Nedir
Bütçe için ne anlama gelir
Temel satış (baseline)
NedirPazarlama olmasa da gerçekleşecek satış: marka gücü, dağıtım, sadık müşteriler, trend.
Bütçe için ne anlama gelirSatışların ne kadarını pazarlamanın gerçekten hareket ettirdiğini gösterir. Temel satış olmadan, zaten gelecek olan satışlar reklama yazılır.
Gecikmeli etki (adstock)
NedirReklam, yayınlandığı haftadan sonra da etki eder. Model her kanal için etkinin ne kadar sürdüğünü tahmin eder.
Bütçe için ne anlama gelirTV ve geniş erişimli diğer kanallar yalnızca kampanya haftasına göre değerlendirilmez. TV'de satışa etki birkaç hafta sürebilir.
Doygunluk (azalan getiri)
NedirBir kanala ne kadar çok yatırım yapılırsa, eklenen her tutar o kadar az getirir. Model her kanal için bir tepki eğrisi çizer.
Bütçe için ne anlama gelirEğri, daha fazla bütçenin nerede hâlâ karşılığını verdiğini ve bir kanalın nerede düzleştiğini gösterir. Karar ortalamaya göre değil, marjinal getiriye göre verilir.
Kontrol değişkenleri
NedirMevsimsellik, fiyat, promosyonlar ve pazarlama dışındaki diğer büyük etkiler modeldedir. Böylece reklam etkisi sanılmazlar.
Bütçe için ne anlama gelirİyi bir aralık ayı ya da bir fiyat promosyonu, bir kanalı olduğundan iyi göstermez.
Ön bilgi (prior)
NedirBayesçi bir model, her kanal hakkında zaten bilinenle başlar: önceki bütçeler, dijital platformlardan gelen sinyaller ve ekibinizin deneyimi. Ardından veri bunu düzeltir.
Bütçe için ne anlama gelirModel, klasik bir regresyonun çok daha fazla veri isteyeceği tek bir ulusal haftalık seride bile kararlı kalır. Odins'te bu ön bilgi, ekibinizle iki üç çalışma oturumunda belirlenir.
Belirsizlik aralığı
NedirHer tahmin tek bir sayı değil, bir aralıktır: en olası değer şudur, büyük olasılıkla şu ile şu arasındadır.
Bütçe için ne anlama gelirParayı kaydırmadan önce modelin ne kadar emin olduğunu görürsünüz. Aralık karar vermek için fazla genişse, yapılandırılmış bir test onu daraltır.

Daha fazla terim, İngilizce: odins.ai/glossary adresindeki MMM sözlüğü.

Model neyi yanıtlar

Üç soru, tek bir sayı tabanı.

Yönteme ne ad verirseniz verin, işi budur.

01

Ne kadar?

Medya bütçesi doğru büyüklükte mi? Model, daha fazla bütçenin nerede hâlâ karşılığını verdiğini ve kanalların nerede düzleştiğini gösterir.

Doğru bütçeyi belirlemek
02

Nereye?

Para kanallar arasında nasıl dağıtılmalı? Model parayı, sizin belirlediğiniz sınırlar içinde, marjinal etkinin en yüksek olduğu yere kaydırır.

Bütçeyi dağıtmak
03

Ne kadar eminiz?

TV'yi kısarsak ya da paid social'ı ikiye katlarsak ne olur? Para harcanmadan önce, belirsizlik aralığıyla birlikte senaryolar.

Senaryoları görmek

Model, atribüsyon, deney

Üç yöntem, üç farklı soru.

Çoğu zaman birbirinin karşısına konurlar. Farklı sorulara yanıt verirler ve modelde buluşurlar.

Neyi yanıtlar
Nerede durur
Pazarlama karması modeli
Neyi yanıtlarToplamda ne kadar yatırım yapılacağını ve bunun dijital ve offline kanallar arasında nasıl dağıtılacağını, mevsimsellik, fiyat ve promosyonları hesaba katarak.
Nerede dururVerinin izin verdiği düzeyde çalışır: kanallar ve büyük kampanya türleri, tek tek reklamlar değil.
Atribüsyon ve platform ölçümü
Neyi yanıtlarBir platformun içinde hangi kampanyaların, kitlelerin ve kreatiflerin işe yaradığını. Her platformun kendi ölçümü bunun için var olan en iyi araçtır.
Nerede dururPlatformlar arasında ortak bir para birimi değildir: her platform kendi dönüşümlerini sayar ve TV, radyo ve açık hava tıklama bırakmaz.
Deneyler (artımlılık testleri, coğrafi testler, pulse testleri)
Neyi yanıtlarBelirli bir aksiyonun etkisi olup olmadığını, doğrudan ölçerek.
Nerede dururBir seferde tek kanal ve tek dönem. Odins, test sonuçlarınızı modele katar ve modelin emin olmadığı yerde yeni bir test önerir.

Daha fazlası, İngilizce: üçgenleme rehberi, odins.ai/guides/triangulation-in-marketing-measurement.

Nasıl başlar

Erişimden çalışan modele.

Kickoff'tan ilk modele genellikle 4 ila 6 hafta. Verinin toplanması ve yapılandırılması buna dahildir.

01

Erişim

Reklam hesaplarına okuma erişimi verir ve satış verisinin akışını kurarsınız. O andan itibaren dijital kanallar her gün toplanır.

Veri entegrasyonu
02

Offline medya

TV, radyo, açık hava ve basın için medya planları ve yayın raporlarına yönelik bir veri hattı kurarız. Bu hattı siz ya da medya ajansınız besler.

Offline medya
03

Zaten bildikleriniz

İki üç çalışma oturumunda ekibinizin kanallar hakkında bildiklerinin ve pazardaki büyük değişikliklerin üzerinden geçeriz. Bu, modelin başlangıç noktası olur.

Bayesçi yaklaşım
04

İlk model, ardından işletim

Veri hazır olduğunda model iki üç hafta sürer. Sonrasında veri her gün akar, model her ay yeniden eğitilir ve analistlerimiz her öneriyi size ulaşmadan önce gözden geçirir.

Hizmet
Sık sorulan sorular

Pazarlama karması modellemesi hakkında bize sorulanlar.

Pazarlama karması modellemesi ile marketing mix modeling aynı şey mi?

Evet. Marketing mix modeling (MMM) uluslararası addır, pazarlama karması modellemesi Türkçe karşılığıdır, ekonometrik modelleme ise yöntem ailesinin adıdır. Hepsi, pazarlamanın satışlar üzerindeki etkisini fiyat, mevsimsellik, dağıtım ve diğer etkenlerden ayıran istatistiksel bir modeli anlatır. Fark, ne yapıldığında değil, kimin konuştuğundadır.

Marketing mix modeling ile atribüsyon arasındaki fark nedir?

Atribüsyon tek tek kullanıcıları tıklamalar ve ziyaretler üzerinden izler. Bu yüzden yalnızca dijital kanalları ve yalnızca izlenebileni görür. Pazarlama karması modeli ise bütüne zaman içinde bakar: TV, radyo, açık hava ve basın dahil tüm satışlar ve tüm kanallar. Çerezlere ya da tek tek kullanıcıların verisine ihtiyaç duymaz. İkisi birbirini tamamlar: platform ölçümü her platformun içindeki kampanyaları yönetmek için, model ise bütçeyi belirlemek ve kanallar arasında dağıtmak içindir. Üçgenleme rehberine bakın.

Bir pazarlama karması modeli hangi veriye ihtiyaç duyar?

Zaman içinde kanal bazında reklam harcamasına, satışlara ya da başka bir sonuç göstergesine ve başlıca diğer etkenlere: fiyat, promosyonlar, dağıtım ve mevsimsellik. İdeal olan iki yıllık geçmiştir. Böylece model her sezonu iki kez görür. En az altı ay gerekir. Geçmişin kısa olduğu yerde model, kanal hakkında zaten bilinenle başlar ve veri bunu düzeltir. Veri hakkında daha fazlası.

İlk model ne kadar sürede hazır olur?

Kickoff'tan ilk modele genellikle 4 ila 6 hafta sürer. Dijital ve offline verinin toplanması ve yapılandırılması buna dahildir. Veri hazır olduğunda modelin kendisi iki üç hafta alır. Daha kısa süre veren sağlayıcılar çoğunlukla verinizin toplanıp hazırlandığı günden itibaren sayar. Süre hakkında daha fazlası.

Marketing mix modeling hangi şirketler için anlamlıdır?

Yıllık pazarlama bütçesi yaklaşık 1 milyon eurodan birkaç yüz milyon euroya uzanan ve modelin öğrenebileceği bir satış sinyali olan şirketler için: siparişler, talepler, rezervasyonlar ya da gelir. Kanal sayısı ve offline medya arttıkça kazanılacak şey de artar, çünkü atribüsyon sınırlarına orada ulaşır.

TV, radyo, açık hava ve broşürler için de çalışır mı?

Evet. Offline kanallar, kendi doygunluk eğrileri ve kendi gecikmeli etkileriyle dijital kanallarla aynı modeldedir. Veri, medya planları ve yayın raporlarına yönelik bir veri hattı üzerinden gelir. Bu hattı siz ya da medya ajansınız besler, kurulumunu ve işletimini biz yaparız. Basın, günlük gazetedeki ilandan broşüre kadar uzanır. Offline medya hakkında daha fazlası.

Türkiye'de ve diğer Avrupa pazarlarında faaliyet gösteriyoruz. Tek model mi, birden fazla mı?

Pazar başına bir model, aynı yapıyla. Böylece sayılar yan yana konabilir. Önce tek bir pazarı kurarız. Modelin orada kanallar hakkında öğrendikleri bir sonraki pazarın başlangıç noktası olur ve o pazarın verisi bunu düzeltir. Modelin nasıl çalıştığına bakın.

Verimiz nerede saklanır ve kime aittir?

Model, toplulaştırılmış pazarlama ve satış verisiyle çalışır. Bu veri kişisel veri içermez. Veriniz Google Cloud'un AB bölgelerinde saklanır ve işlenir. Odins'e emanet ettiğiniz her şey ve Odins'in bunun üzerine kurduğu her şey sizindir. Odins'i kullanmayı bırakırsanız son bir dışa aktarım alırsınız. Ayrıntılar Security ve Your data sayfalarındadır.

Odins ile marketing mix modeling ne kadar tutar?

Odins iki parçalı sabit bir yıllık aboneliktir: veri platformu ve model başına bir fiyat. Fiyat medya harcamanıza göre değişmez, kullanıcı başına ücret ya da ayrı bir kurulum ücreti yoktur. Tutar pazarlarınıza ve kanallarınıza bağlı olduğu için fiyat listesi yayımlamıyoruz. Fiyat sayfasına bakın.

Odins klasik bir MMM projesinden nasıl ayrılır?

Yöntem aynıdır. Fark, Odins'te modelin sürekli çalışmasıdır. Veri her gün akar, model her ay yeniden eğitilir ve analistlerimiz her öneriyi size ulaşmadan önce gözden geçirir. Doygunluk eğrilerini kendiniz görür, modelin öngördüğünü gerçekleşenle karşılaştırabilirsiniz. Modeli, sizin için medya satın almayan bir ekip kurar ve kendi veri bilimcilerinize ihtiyacınız olmaz. Hizmet hakkında daha fazlası.

Modeli Claude ya da ChatGPT üzerinden kullanabilir miyiz?

Evet. Odins; Claude, ChatGPT ve Microsoft Copilot'a bağlanır. Böylece bütçe, senaryolar ve tahminlerle ilgili sorularınızı ekibinizin zaten kullandığı asistandan doğrudan sorarsınız. Hesabı model yapar, soruları asistan sorar. Odins MCP'ye bakın.

Odins ile hangi dilde çalışılır?

Platform, dokümantasyon ve toplantılarımız İngilizcedir. Bu sayfa, yöntem Türkçe olarak da açıklansın diye var. Claude, ChatGPT ya da Microsoft Copilot ile çalışıyorsanız sorularınızı Türkçe sorabilirsiniz.

Konuşalım

Bir modelin sizin için ne göstereceğine bakın.

Sizinkine benzer kanallar üzerinde veri kurulumu, model ve aylık döngüye dair 30 dakikalık bir sunum. Toplantı İngilizce yapılır.

Demo planlayın